Ի՞նչ անել, եթե պարտապանը գումարը չի վերադարձնում

Պարտքի բռնագանձում Հայաստանում․ ի՞նչ անել, եթե պարտապանը գումարը չի վերադարձնում

Գումար պարտքով տալուց, ապրանք մատակարարելուց կամ ծառայություն մատուցելուց հետո պարտապանի կողմից վճարում չկատարելը տարածված իրավական խնդիր է։

Նման իրավիճակում միայն այն փաստը, որ պարտապանը չի վերադարձնում գումարը, դեռևս չի նշանակում, որ պարտքը հնարավոր չէ բռնագանձել։

Կարևոր է հասկանալ՝ ինչ ապացույցներ կան, ինչ իրավական հարաբերություն է ձևավորվել կողմերի միջև և ինչ ընթացակարգով կարելի է պաշտպանել պարտատիրոջ իրավունքները։

Ի՞նչ փաստաթղթեր կարող են ապացուցել պարտքը

Գործի համար կարևոր նշանակություն կարող են ունենալ՝

• պայմանագիրը,

• ստացականը,

• բանկային փոխանցումները,

• հաշիվները և վճարման փաստաթղթերը,

• ապրանքի հանձնման փաստաթղթերը,

• կողմերի նամակագրությունը,

• պարտքի ճանաչումը հաստատող այլ նյութերը։

Յուրաքանչյուր գործով ապացույցների բավարարությունը պետք է գնահատել առանձին։

Իսկ եթե գրավոր պայմանագիր չկա՞

Գրավոր պայմանագրի բացակայությունը միշտ չէ, որ նշանակում է, որ պարտքի բռնագանձումն անհնար է։

Կարող են առկա լինել այլ ապացույցներ՝ բանկային փոխանցումներ, հաղորդագրություններ, էլեկտրոնային նամակներ կամ այլ փաստաթղթեր։

Սակայն դրանց իրավական նշանակությունը կախված է կոնկրետ հարաբերությունից և գործի փաստերից։

Արժե՞ նախ պահանջ ուղարկել պարտապանին

Շատ դեպքերում մինչև դատարան դիմելը նպատակահարմար է պարտապանին ներկայացնել հստակ գրավոր պահանջ՝ նշելով պարտքի հիմքը, գումարը և վճարման պահանջը։

Դա կարող է նպաստել վեճի արտադատական լուծմանը և միաժամանակ փաստաթղթավորել պարտատիրոջ դիրքորոշումը։

Որոշ հարաբերությունների դեպքում մինչդատական կարգը կարող է նաև իրավական նշանակություն ունենալ, ուստի կոնկրետ պայմանագիրը պետք է ուսումնասիրել առանձին։

Ե՞րբ է անհրաժեշտ դիմել դատարան

Եթե պարտապանը հրաժարվում է վճարել կամ չի արձագանքում պահանջին, պարտատերը կարող է օրենքով սահմանված կարգով դիմել դատարան։

Դատարան դիմելուց առաջ անհրաժեշտ է գնահատել՝

• պահանջի իրավական հիմքը,

• ապացույցները,

• պահանջվող գումարի հաշվարկը,

• կիրառելի ժամկետները,

• պայմանագրի համապատասխան դրույթները,

• պարտապանի վերաբերյալ առկա տեղեկությունները։

Միայն հայցը շահելը նույնպես միշտ չէ, որ գործընթացի վերջն է։ Անհրաժեշտության դեպքում հաջորդ փուլում իրականացվում է դատական ակտի հարկադիր կատարումը։

Ինչո՞ւ չարժե երկար սպասել

Պարտքի վերադարձը տարիներով հետաձգելը կարող է ստեղծել լրացուցիչ իրավական և գործնական խնդիրներ։

Ժամանակի ընթացքում կարող են բարդանալ ապացույցների հավաքագրումը, պարտապանի գույքային վիճակը կարող է փոխվել, իսկ օրենքով սահմանված ժամկետները կարող են նշանակություն ունենալ պահանջի պաշտպանության համար։

Ուստի պարտքի վերադարձի խնդիր առաջանալուց հետո նպատակահարմար է ժամանակին գնահատել իրավական հնարավորությունները։

Պարտքի բռնագանձման փաստաբան Հայաստանում

LEGAL C իրավաբանական ընկերությունը տրամադրում է իրավաբանական օգնություն պայմանագրային վեճերի և պարտքերի բռնագանձման հարցերով։

Մենք կարող ենք ուսումնասիրել փաստաթղթերը, գնահատել պահանջի իրավական հիմքերը, պատրաստել պահանջներ և դատավարական փաստաթղթեր ու իրականացնել ներկայացուցչություն դատարանում։